El, Ayak ve Ağız Hastalığı Nedir? Belirtileri, Bulaşma Yolları ve Tedavisi

• Can Hastanesi

• 02/07/2026 11:36

El, ayak ve ağız hastalığı; özellikle bebeklerde ve küçük çocuklarda görülen, virüslerin neden olduğu bulaşıcı bir enfeksiyondur. Hastalık genellikle ağız içinde yaralara, ellerde ve ayaklarda döküntü veya kabarcıklara yol açar. Çoğu vakada hafif seyretse de çocuklarda ağrı, iştahsızlık ve sıvı kaybına neden olabilir.

İzmir Özel Can Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları (Pediatri) Doktoru Uzm. Dr. Kadir Mutlu çocuklarda el, ayak ve ağız hastalığı hakkında önemli bilgiler paylaştı.

El, Ayak ve Ağız Hastalığı Nedir?

El, ayak ve ağız hastalığı en sık Coxsackie virüsleri ve bazı enterovirüsler nedeniyle ortaya çıkar. Hastalık özellikle 5 yaş altındaki çocuklarda yaygın görülmekle birlikte daha büyük çocuklarda ve yetişkinlerde de gelişebilir.

Kreş, anaokulu ve okul gibi çocukların yakın temas halinde bulunduğu ortamlarda daha kolay yayılabilir.

El, Ayak ve Ağız Hastalığı Nasıl Bulaşır?

Hastalığa neden olan virüsler enfekte kişinin çeşitli vücut sıvılarında bulunabilir.

Bulaşma yolları arasında şunlar yer alır:

• Öksürük ve hapşırıkla yayılan damlacıklar
• Tükürük ile temas
• Ortak kullanılan bardak, çatal veya oyuncaklar
• Kabarcıkların içindeki sıvıyla temas
• Tuvalet sonrası yeterli el hijyeninin sağlanmaması
• Virüs bulaşmış yüzeylere temas edilmesi

Bu nedenle özellikle kreş ve okul çağındaki çocuklarda hızlı yayılım görülebilir.

El, Ayak ve Ağız Hastalığının Belirtileri Nelerdir?

Belirtiler genellikle virüsle karşılaşmadan birkaç gün sonra ortaya çıkar. Hastalık çoğu zaman iki aşamada ilerler. İlk günlerde grip veya soğuk algınlığına benzer belirtiler görülür, ardından ağız yaraları ve döküntüler gelişir.

Ateş

Hastalığın ilk belirtilerinden biri hafif veya orta derecede ateştir.

Boğaz Ağrısı

Çocuklarda yutkunurken ağrı ve boğaz rahatsızlığı görülebilir.

İştahsızlık

Ağız içindeki yaralar nedeniyle çocuk yemek yemeyi veya sıvı tüketmeyi reddedebilir.

Ağız İçinde Yaralar

Dil, damak, yanak içleri ve boğaz bölgesinde ağrılı yaralar oluşabilir. Bu yaralar çocukların beslenmesini zorlaştırabilir.

El ve Ayaklarda Döküntü

Avuç içlerinde, ayak tabanlarında ve bazen el ve ayakların diğer bölgelerinde kırmızı döküntüler veya içi sıvı dolu küçük kabarcıklar görülebilir.

Kalça ve Bacaklarda Döküntü

Bazı çocuklarda döküntüler kalça, diz ve dirsek bölgelerine de yayılabilir.

Hastalık Ne Kadar Sürer?

El, ayak ve ağız hastalığı genellikle 7 ila 10 gün içerisinde kendiliğinden düzelir. Ateş çoğu çocukta ilk birkaç gün içinde gerilerken ağız yaraları ve cilt bulgularının tamamen kaybolması biraz daha uzun sürebilir.

El, Ayak ve Ağız Hastalığı Nasıl Tedavi Edilir?

Bu hastalık için virüsü tamamen ortadan kaldıran özel bir tedavi bulunmamaktadır. Tedavinin amacı belirtileri hafifletmek ve çocuğun rahatlamasını sağlamaktır.

Yeterli Sıvı Tüketimi Sağlanmalıdır

Ağız yaraları nedeniyle çocuklar su içmek istemeyebilir. Ancak sıvı kaybını önlemek için düzenli sıvı alımı önemlidir.

Yumuşak Gıdalar Tercih Edilebilir

Yoğurt, çorba ve püre gibi yumuşak gıdalar ağız yaralarının neden olduğu rahatsızlığı azaltabilir. Çok sıcak, baharatlı veya asitli yiyeceklerden kaçınılması faydalı olabilir.

Dinlenme Önemlidir

Vücudun enfeksiyonla mücadele edebilmesi için yeterli dinlenme sağlanmalıdır.

İlaç Kullanımı Hekim Önerisiyle Olmalıdır

Ateş ve ağrı kontrolü için kullanılacak ilaçlar çocuğun yaşına ve kilosuna göre hekim tarafından değerlendirilmelidir. Aspirin çocuklarda kullanılmamalıdır.

El, Ayak ve Ağız Hastalığında En Sık Görülen Komplikasyon Nedir?

Hastalığın en sık görülen komplikasyonu sıvı kaybıdır. Ağız yaraları nedeniyle çocuk yeterince su içemediğinde dehidrasyon gelişebilir. Özellikle küçük çocuklarda bu durum yakından takip edilmelidir.

Sıvı kaybı belirtileri şunlar olabilir:

• Ağız kuruluğu
• İdrar miktarında azalma
• Halsizlik
• Ağlarken gözyaşı olmaması
• Uykuya eğilimde artış

Ne Zaman Doktora Başvurulmalıdır?

Aşağıdaki durumlarda tıbbi değerlendirme önerilir:

• Çocuğun sıvı tüketememesi
• Yüksek ateşin devam etmesi
• Belirgin halsizlik
• Solunum güçlüğü
• Şiddetli ağrı
• Belirtilerin 10 günden uzun sürmesi
• Sıvı kaybı belirtilerinin gelişmesi

El, Ayak ve Ağız Hastalığından Korunmak İçin Neler Yapılabilir?

Hastalığı tamamen önlemek mümkün olmasa da bulaşma riskini azaltmaya yardımcı olabilecek önlemler bulunmaktadır.

• Ellerin düzenli yıkanması
• Oyuncakların ve sık temas edilen yüzeylerin temizlenmesi
• Bardak, çatal ve kaşık gibi eşyaların ortak kullanılmaması
• Hasta çocukların iyileşme sürecinde evde dinlendirilmesi
• Öksürme ve hapşırma hijyenine dikkat edilmesi

Sık Sorulan Sorular

El, ayak ve ağız hastalığı kaç gün sürer?

Çoğu çocukta belirtiler 7 ila 10 gün içerisinde düzelir.

El, ayak ve ağız hastalığı yetişkinlere bulaşabilir mi?

Evet. Hastalık çocuklarda daha sık görülse de yetişkinlerde de ortaya çıkabilir.

El, ayak ve ağız hastalığında antibiyotik kullanılır mı?

Hayır. Hastalık virüs kaynaklı olduğu için antibiyotikler etkili değildir. Antibiyotik gerekliliği yalnızca hekim tarafından değerlendirilmelidir.

El, ayak ve ağız hastalığında çocuk okula veya kreşe gidebilir mi?

Bulaşıcılık riski nedeniyle çocuğun genel durumu düzelene kadar evde dinlenmesi uygun olabilir. Bu konuda çocuk doktorunun önerileri dikkate alınmalıdır.

El, ayak ve ağız hastalığı tehlikeli midir?

Vakaların büyük bölümü hafif seyirlidir ve kendiliğinden iyileşir. Ancak sıvı kaybı gelişen çocuklarda tıbbi değerlendirme önemlidir.

*Web sitemizdeki bilgiler kişi ve tedaviye yönlendirme amacı taşımaz. Tanı ve tedaviye yönelik tüm işlemlerinizi doktorunuza danışmadan uygulamayınız. İçeriklerde Can Sağlık Grubu'nun tedavi edici sağlık hizmetlerine yönelik bilgiler yer almamaktadır.